ފޯޅަވަހީގެ މިލްކުވެރިކަމާ ގުޅޭ ރަސްމީ ވާހަކަތައް ފަށަން އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރަށް ރައީސް ދަޢުވަތު އަރުވައިފި

ފޯޅަވަހީގެ ސިޔާދަތީ މިލްކުވެރިކަމާބެހޭ މައްސަލައިގައި އިނގިރޭސިވިލާތާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދު ރަސްމީ ވާހަކަތައް ފެއްޓެވުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބޮޑުވަޒީރު ދަ ރައިޓް ހޮނަރަބަލް އެންޑީ ބާރންހަމްއަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ދަޢުވަތު ދެއްވައިފިއެވެ. މި ދަޢުވަތު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ދެއްވާފައިވަނީ، ފޯޅަވަހީގެ ސިޔާދަތީ ބާރުތައް މޮރިޝަސްއާ ޙަވާލުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ މައްސަލައިގައި ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައި އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރަށް ފޮނުއްވި ސިޓީފުޅެއްގައެވެ.

މި ސިޓީފުޅުގައި ފޯޅަވައްސަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަނެއްކަމުގައި ތާރީޚީގޮތުންވެސް ފެންނާން އޮތްކަމާއި، އަދި ޖިއޮގްރަފީ ގޮތުންވެސް ފޯޅަވައްސަކީ ދިވެހިރާއްޖެއާ މާގާތުގައި އޮތް ރަށެއްކަމުގައި ފާހަގަކުރައްވައި، ފޯޅަވަހީގެ ސިޔާދަތީ ބާރުތައް މޮރިޝަސްއާ ޙަވާލުކުރެއްވުމަށް ކުރައްވާ މަސައްކަތްތައް ކުރިޔަށް ގެންދަވާތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން، އިނގިރޭސިވިލާތާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދު އޮންނަ ޒަމާންވީ ގުޅުން އިތުރަށް ކުރިޔަށް ގެންދަވާނޭ ކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަޤީންކަން އަރުވައި، ދިވެހި ދައުލަތާއި ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރެވޭނޭ ފަދަޔަކުން، ފޯޅަވަހީގެ މައްސަލައިގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް އެއްބާރުލުން ދެއްވާނޭ ކަމުގެ ޔަޤީންކަންވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ ދެއްވާފައެވެ.

ފޯޅަވަހީގެ މައްސަލައަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައިދާނުގައި ބޮޑު ބަހުސެއް ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެކެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮންނަ "ބްރިޓިޝް އިންޑިއަން އޯޝަން ޓެރިޓަރީ" (ބަޔޯޓް) ގެ ގޮތުގައި ބަލަހައްޓަމުން އަންނަ މި ޖަޒީރާތަކުގެ ސިޔާދަތީ ބާރު ހޯދުމަށް މޮރިޝަސްއިން ވަކާލާތު ކުރަމުންދަނިކޮށް، 2019 ވަނަ އަހަރު އިންޓަރނޭޝަނަލް ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސް (އައިސީޖޭ) އިން ވަނީ ފޯޅަވަހީގެ ކޮންޓްރޯލް މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތަށް ގޮވާލައި އިސްތިޝާރީ ލަފައެއް ނެރެފައެވެ.

އޭގެ ފަހުން 2023 ވަނަ އަހަރު އިންޓަރނޭޝަނަލް ޓްރައިބިއުނަލް ފޮރ ދަ ލޯ އޮފް ދަ ސީ (އިޓްލޮސް) އިން ވަނީ ރާއްޖެއާއި ފޯޅަވަހީގެ ފުށުއަރާ ޚާއްޞަ އިޤްތިޞާދީ ސަރަޙައްދު (އީއީޒެޑް) ގެ 92,563 އަކަކިލޯމީޓަރުގެ ސަރަޙައްދު ދެބައިކޮށް، ރާއްޖެއަށް 47,232 އަކަކިލޯމީޓަރު އަދި މޮރިޝަސްއަށް 45,331 އަކަކިލޯމީޓަރު ދިނުމަށް ޙުކުމްކޮށްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އިޓްލޮސްގެ އެ ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުން ބައެއް ގެއްލިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް، ދިވެހި ދައުލަތުގެ ސިޔާދަތީ ޙައްޤުތައް ފުރިހަމައަށް އަނބުރާ ހޯދުމަށް ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އެ މައްސަލަ އަލުން އިސްތިއުނާފުކޮށް، ޤާނޫނީ އަދި ޚާރިޖީ ގޮތުން ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ފަށާފައެވެ.